Alles stroomt en niets blijft

We lezen en horen het elke dag. We worden er permanent mee geconfronteerd. Het is paradoxaal genoeg midden alle beweging een stabiele boodschap aan het worden: onze wereld, onze economie, onze business, ons vak ... ‘t is allemaal revolutionair aan het veranderen. Geen boek, geen seminarie, geen voordracht, of de hier-en-nu veranderingsboodschap wordt met de nodige pathos verkondigd. Dat nu veel verandert, is ontegensprekelijk zo en wellicht zelfs een understatement. Maar is het eigenlijk ooit anders geweest?

Panta-Rhei

Eind zeventiger jaren, ik zat nog op de schoolbanken, werd ik gefascineerd door personal computers. Mijn eerste programmeerbare TI-59 in 1977, gevolgd door mijn geliefde Apple 2 in 1978, gaven het startschot voor digitale aardverschuivingen die tot vandaag nazinderen…
Mijn eerste ISIV-systeem in 1982 bij Colruyt - een archaïsch e-mail systeem avant-la-lettre -, gevolgd door talloze elektronische communicatie-applicaties veranderden permanent de communicatiepatronen binnen de hiërarchie en tussen de mensen. De vakbonden protesteerden er eerst nog heftig tegen en eisten toen - echt waar - om afschaffing…Mijn eerste versleurbare telefoon in 1987 - echt draagbaar was ie nog niet - kondigde de mobiele communicatie aan die later met de gsm-technologie echt doorbrak. Van revolutie gesproken: plots was iedereen, voor alles, overal en altijd bereikbaar…
Mijn eerste Internet-ervaring in 1993 op het world wide web met de Mosaic-browser opende mijn kleine dorps-biotoop en plots reikte mijn actieradius tot aan de andere kant van de wereld.

Al deze ontwikkelingen - en nu denk ik even alleen aan de technologische - leidden in mijn beroeps- en privéleven tot fundamentele transformaties waaraan ik mij steeds - met plezier - moest aanpassen.

Verandering, ik heb nooit anders gekend. En voor mijn vader en grootvader was het wellicht niet anders. Ik herinner mij de heroïsche ‘ik-heb-het-nog-meegemaakt’ verhalen over de invoering van elektrische verlichting, de eerste auto’s, de eerste radio, de eerste tv. Het lijkt nu allemaal erg ver, maar het is nauwelijks honderd jaar geleden.  Heraclitus en Plato orakelden het trouwens al in de Griekse oudheid “Παντα ρει και ουδεν μενει“ (alles stroomt en niets blijft). Dus laat ons nu echt even stoppen om te denken dat veranderingen iets typisch van hier en nu zijn.

Verwacht dus ook maar niet dat dit voor de volgende decennia een voorbijgaand fenomeen zal zijn. Ons vak is sinds zijn ontstaan in crisis geweest. En uiteraard zullen wij ook daar blijvend geconfronteerd blijven met radicale veranderingen. En daar zijn we ons beter wat bewuster van. Het betekent dat we ons inderdaad permanent moeten herbronnen en bezinnen. Dat we ons permanent moeten bekommeren om strategische vraagstukken. Dat we permanent moeten bezig zijn met onze visie en innovatie. 

En daar wringt nu wat mij betreft toch het schoentje. Ik kan mij niet van de indruk ontdoen dat de focus op analyse en de verslaving aan de ROI ons myoop maakt: alles wat dichtbij is zien we ondertussen vlijmscherp, maar ons zicht op wat verder weg ligt is des te waziger. Begrijp me niet verkeerd, ik pleit uiteraard niet voor het omgekeerde. Maar meer permanente aandacht voor verandering en visie lijkt me een absolute must om te overleven. Verandering maakte, maakt en zal deel uitmaken van ons bestaan. Tiens, is er daar ooit op een ver eiland geen natuurwetenschapper geweest die daar een theorietje over heeft ontwikkeld? 

<Column gepubliceerd in PUB 21 september 2012>

©The House of Brands bvba @ 2015